Bố trí thép sàn hai lớp theo bản vẽ và các điểm cần kiểm soát

Thép sàn hai lớp thường được áp dụng khi bản sàn cần tăng khả năng chịu lực, kiểm soát nứt và phân bố nội lực tốt hơn so với phương án một lớp. Tuy nhiên, nhiều sai sót trên công trường không đến từ vật tư mà đến từ việc đọc bản vẽ chưa đúng, đặt thép sai vị trí hoặc thi công thiếu chi tiết kê đỡ. Muốn công trình làm việc đúng như thiết kế, đội thi công cần hiểu rõ vai trò của từng lớp thép và kiểm tra từng bước trước khi đổ bê tông.

Về nguyên tắc, lớp thép dưới thường tham gia chịu lực ở vùng kéo phía dưới của bản, còn lớp thép trên được bố trí để làm việc tại những khu vực có mô men âm, vị trí liên kết với dầm, cột hoặc vùng cần tăng cường chống nứt. Tùy sơ đồ làm việc của sàn, khoảng cách, đường kính, chiều dài neo và vị trí cắt thép sẽ được thể hiện cụ thể trên bản vẽ. Vì vậy, không nên suy đoán theo kinh nghiệm của công trình trước mà phải bám đúng hồ sơ được phê duyệt.

Những điểm cần hiểu đúng khi bố trí kết cấu thép cho sàn

Điều đầu tiên là phải xác định đúng phương chịu lực chính của bản sàn. Khi hiểu sai phương làm việc, người thợ rất dễ đặt nhầm thép chính và thép phân bố, dẫn đến hiệu quả chịu lực không như tính toán. Tiếp theo là nhận diện rõ các vùng tăng cường tại gối, mép lỗ mở, khu vực quanh hộp kỹ thuật hoặc nơi có tải trọng sử dụng lớn hơn bình thường. Đây là các vị trí dễ bị làm tắt nếu chỉ nhìn tổng thể mà không đọc kỹ chi tiết triển khai.

Một điểm rất quan trọng khác là cao độ của từng lớp. Dù đúng chủng loại và khoảng cách, thép vẫn có thể mất tác dụng nếu bị dẫm lún trong quá trình đi lại, lắp ống điện nước hoặc bơm bê tông. Cần dùng con kê, thép giá và biện pháp giữ ổn định để lớp trên không bị sụt, đồng thời bảo đảm lớp bảo vệ bê tông theo yêu cầu thiết kế. Với nhà xưởng hoặc công trình có nhịp lớn, việc kiểm soát cao độ thép càng cần chặt chẽ vì sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng làm việc của bản.

Khi nghiệm thu trước lúc đổ bê tông, nên kiểm tra theo nhóm nội dung thay vì nhìn cảm tính. Các nội dung chính gồm: đúng đường kính, đúng khoảng cách, đúng vị trí nối chồng, đúng chiều dài neo, đúng thép tăng cường và đúng cao độ giữa hai lớp. Nếu sàn có lỗ chừa, ô thông tầng hoặc giao cắt nhiều hệ thống kỹ thuật, cần đối chiếu lại bản vẽ để tránh tự ý cắt bỏ thanh thép quan trọng. Với công trình dùng nhà thép tiền chế ở phần khung chính, phần sàn bê tông vẫn phải được kiểm soát như một hạng mục độc lập, không nên xem nhẹ chỉ vì tiến độ lắp dựng gấp.

Trên thực tế, lỗi thường gặp gồm đặt thép trên dưới bị đảo, bỏ quên thép mũ tại gối, nối thép tập trung vào một vị trí, kê thép không đủ cứng và để ống kỹ thuật chiếm chỗ của cốt thép. Những lỗi này có thể không nhìn thấy sau khi đổ bê tông nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến độ cứng, khả năng khống chế nứt và độ bền khai thác lâu dài. Với nhà kho, khu sản xuất hoặc sàn có nhiều thiết bị, việc làm đúng ngay từ đầu sẽ giảm đáng kể rủi ro sửa chữa về sau.

Tóm lại, bố trí thép sàn hai lớp đúng nguyên tắc không chỉ là đặt đủ số lượng thanh mà là thi công đúng vị trí, đúng cao độ và đúng chi tiết thể hiện trên bản vẽ. Chủ đầu tư nên yêu cầu đội ngũ thi công, giám sát và đơn vị thiết kế phối hợp chặt chẽ ở giai đoạn nghiệm thu cốt thép. Khi các bước được kiểm soát tốt, bản sàn sẽ làm việc ổn định, hạn chế nứt và góp phần bảo đảm chất lượng tổng thể cho nhà máy cũng như các công trình dân dụng, công nghiệp khác.

Ảnh minh hoạ: Mehmet Turgut Kirkgoz / www.pexels.com