Điều phối vật liệu: chủ đầu tư cần chuẩn bị gì?

Việc Chính phủ thúc đẩy rà soát và điều phối vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố là thông tin đáng lưu ý với chủ đầu tư đang chuẩn bị xây nhà xưởng. Dù chỉ đạo tập trung vào các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, động thái này cho thấy khả năng cân đối nguồn cung tại từng địa phương cần được xem xét kỹ ngay từ giai đoạn lập kế hoạch.

Nguồn vật liệu và bài toán nhà thép tiền chế

Văn phòng Chính phủ có văn bản ngày 21/10 truyền đạt yêu cầu rà soát số lượng và trữ lượng thực tế tại các mỏ vật liệu xây dựng thông thường. Bộ Công thương được giao đánh giá nguồn lực ở các tỉnh, thành phố, đồng thời quyết định việc điều phối và hỗ trợ vật liệu giữa các địa phương cho những công trình ưu tiên; thời hạn báo cáo Thủ tướng Chính phủ là trước ngày 25/10.

Ở cấp địa phương, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải kiểm tra ngay các mỏ trên địa bàn, xử lý nghiêm vi phạm và thu hồi giấy phép không được thực hiện đúng quy định để phục vụ dự án quan trọng quốc gia và đầu tư công. Kết quả phải báo cáo trước ngày 30/10. Với dự án sử dụng kết cấu thép, thông tin này vẫn có ý nghĩa trực tiếp vì hệ khung chỉ là một phần của tổng thể thi công; kế hoạch chung còn phụ thuộc vào khả năng cung ứng các nhóm vật liệu thông thường.

Không nên chỉ dựa vào một kịch bản cung ứng

Báo cáo về phương án cho giai đoạn 2026 - 2030 cho biết 6 địa phương không tự cân đối được nguồn vật liệu xây dựng thông thường cho các dự án, gồm Hà Nội, Hưng Yên, Tây Ninh, Cà Mau, Cần Thơ và Ninh Bình. Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất hỗ trợ, điều phối giữa các tỉnh, thành phố. Trước đó, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 10083/VPCP-CN ngày 2/10, truyền đạt chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về nội dung này.

Đối với chủ đầu tư, vấn đề không chỉ nằm ở đơn giá tại thời điểm hỏi mua. Khi nguồn cung phải điều chuyển giữa các khu vực, cự ly cung ứng, thời điểm giao hàng và khả năng đáp ứng theo từng giai đoạn có thể trở thành biến số của tiến độ. Vì vậy, hồ sơ chuẩn bị đầu tư nên làm rõ nguồn dự kiến và điều kiện huy động, thay vì mặc định vật liệu luôn sẵn có.

• Rà soát theo địa bàn: kiểm tra khả năng cân đối nguồn cung tại nơi triển khai và theo dõi quyết định quản lý liên quan.
• Gắn mua sắm với tiến độ: xác định thời điểm cần vật liệu cho từng phần việc, tránh đặt kế hoạch tổng quát nhưng thiếu mốc giao nhận.
• Chuẩn bị phương án thay thế: với dự án nhà kho, cần đánh giá thêm nguồn cung hợp lệ khác và tác động đến chi phí vận chuyển nếu phải đổi nơi cung ứng.
• Phối hợp sớm với đơn vị thiết kế, thi công: cập nhật điều kiện nguồn vật liệu vào dự toán và trình tự triển khai để hạn chế việc điều chỉnh bị động.

Ưu tiên tính khả thi thay vì chỉ chọn giá thấp

Thông điệp thực tế đối với doanh nghiệp là cần đánh giá đồng thời giá, tính pháp lý của nguồn cung và khả năng giao đúng thời điểm. Trước khi khởi công nhà máy, một kế hoạch vật liệu có phương án dự phòng sẽ giúp chủ đầu tư kiểm soát tốt hơn ngân sách, lịch thi công và các quyết định mua sắm khi thị trường giữa các địa phương có sự điều phối.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Xây dựng: Khẩn trương điều phối nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các công trình trọng điểm quốc gia