Đổi khung giờ điện: chủ đầu tư nên tính gì khi xây xưởng?

Đề xuất điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm không chỉ liên quan đến hóa đơn hằng tháng. Với chủ đầu tư chuẩn bị xây nhà xưởng, thông tin này còn gợi mở cách tổ chức dây chuyền, bố trí ca làm việc và xác định nhu cầu cấp điện ngay từ giai đoạn lập phương án đầu tư.

Tác động với sản xuất và kết cấu thép

Bộ Công thương đã đánh giá tác động dựa trên sản lượng điện tiêu thụ năm 2025, sau đó phân bổ lại theo các khung giờ dự kiến và so sánh chi phí với quy định hiện hành. Kết quả cho thấy nhóm sản xuất sắt, thép chịu ảnh hưởng lớn nhất trong các nhóm được khảo sát, với tiền điện bình quân tăng dưới 9%.

Dù vậy, điện hiện chiếm dưới 10% giá thành sản xuất thép. Vì thế, cơ quan quản lý sơ bộ nhận định thay đổi khung giờ không gây ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm và khả năng cạnh tranh. Đối với chủ đầu tư sử dụng nhà thép tiền chế, dữ liệu này là cơ sở tham khảo khi xem xét rủi ro biến động chi phí vật liệu, nhưng chưa đủ để kết luận giá công trình chắc chắn sẽ tăng.

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là phép tính trên mang tính tĩnh, giả định khách hàng giữ nguyên thói quen dùng điện. Trong thực tế, doanh nghiệp có thể điều chỉnh kế hoạch vận hành và chuyển một phần nhu cầu sang thời gian ngoài cao điểm, nhất là tránh cao điểm buổi tối. Khi hành vi sử dụng thay đổi, chi phí thực tế cũng có thể khác kết quả ban đầu.

Những việc nên tính từ giai đoạn thiết kế

Thay vì chỉ dự phòng thêm ngân sách điện, chủ đầu tư nên đánh giá đồng thời mặt bằng công năng và kịch bản vận hành. Việc này giúp hạn chế tình trạng công trình hoàn thành nhưng lịch sản xuất khó điều chỉnh do dây chuyền, khu vực phụ trợ hoặc quy trình giao nhận đã được bố trí quá cứng.

• Lập biểu đồ phụ tải theo ca: xác định thiết bị nào phải chạy liên tục, thiết bị nào có thể chuyển sang giờ bình thường hoặc thấp điểm.
• So sánh nhiều kịch bản vận hành: tính tiền điện trong trường hợp giữ nguyên lịch sản xuất và trường hợp dịch chuyển các công đoạn phù hợp.
• Phối hợp sớm giữa thiết kế và sản xuất: kế hoạch sử dụng nhà máy cần được làm rõ trước khi chốt phân khu chức năng, hướng di chuyển và vị trí thiết bị.
• Tránh suy diễn từ mức bình quân: con số dưới 9% áp dụng cho nhóm sắt, thép trong đánh giá; tác động tại từng doanh nghiệp còn phụ thuộc thời điểm và lượng điện tiêu thụ.

Khả năng điều chỉnh tạo ra khác biệt

Các nhóm khác trong đánh giá cho thấy rõ vai trò của việc dịch chuyển thời gian dùng điện. Người trồng thanh long dự kiến tăng chi phí bình quân dưới 6%, nhưng có thể đổi thời gian chiếu sáng từ 19h-5h sang 20h-6h để tránh cao điểm mới và tận dụng tối đa 6 giờ thấp điểm. Nhóm sạc xe điện được dự báo tăng gần 3%, song cũng có khả năng chuyển giờ sạc.

Đối với cơ sở lưu trú du lịch, chi phí có thể tăng dưới 6% nếu chỉ thay đổi khung giờ. Tuy nhiên, khi đồng thời áp dụng giá điện bằng giá sản xuất theo cơ chế liên quan và cơ cấu mới tại Quyết định 14 năm 2025, chi phí được dự báo giảm. Nhóm sạc xe điện cũng có thể giảm chi phí khi kết hợp hai thay đổi.

Bài học cho dự án nhà kho hoặc công trình sản xuất là không nên xem biểu giá và lịch vận hành như hai vấn đề tách rời. Một thiết kế phù hợp cần hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức ca linh hoạt, nhưng quyết định đầu tư vẫn nên dựa trên nhu cầu thực tế thay vì chỉ dựa vào một kết quả mô phỏng.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Kinh tế: Đổi giờ cao điểm, ngành nào tăng tiền điện, ngành nào được lợi?