Khoản hỗ trợ Pomina và bài học quản trị vật tư xây dựng

Khoản vốn không tính lãi mà Vinhomes giải ngân cho Thép Pomina không chỉ là một thông tin tài chính đáng chú ý. Với chủ đầu tư chuẩn bị xây nhà xưởng, sự kiện này gợi ra một vấn đề thực tế: năng lực cung ứng vật tư phụ thuộc không chỉ vào quy mô hay thị phần trước đây, mà còn vào dòng tiền, khả năng duy trì sản xuất và quan hệ thanh toán trong chuỗi cung ứng.

Những con số cho thấy áp lực tài chính vẫn lớn

Đến hết tháng 6, Pomina có tổng nợ phải trả trên 10.600 tỷ đồng, tăng hơn 1.100 tỷ đồng so với đầu năm. Biến động chủ yếu đến từ khoản phải trả 1.115 tỷ đồng cho Vinhomes. Khoản tiền được cung cấp theo hợp đồng khung ký cuối tháng 1, nhằm bổ sung vốn lưu động và thanh toán cho các nhà cung cấp.

Hạn mức tối đa mà Vinhomes có thể cấp là 1.352 tỷ đồng. Nguồn vốn này không bị tính lãi trong 2 năm và được thu hồi thông qua mua bán hàng hóa hoặc những nguồn khác theo thỏa thuận. Cơ chế đó vừa hỗ trợ thanh khoản, vừa gắn việc cấp vốn với quan hệ thương mại giữa hai bên.

Thỏa thuận được triển khai sau công bố hợp tác giữa Vingroup và Pomina vào cuối tháng 11/2025. Nội dung công bố gồm hỗ trợ vốn với lãi suất 0% và ưu tiên Pomina làm nhà cung cấp thép cho các đơn vị trong hệ sinh thái. Trên thực tế, Vinhomes là bên cấp vốn, thay vì Công ty Sản xuất và Kinh doanh VinMetal như thông tin trước đó.

Bài học cho dự án kết cấu thép

Pomina từng là doanh nghiệp thép xây dựng lớn nhất cả nước trong giai đoạn 2010, với thị phần được công bố khoảng 29,37%. Tuy nhiên, vị thế quá khứ không thay thế được việc đánh giá tình hình hiện tại. Đơn vị kiểm toán AFC Việt Nam vẫn nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục vì chưa nhận được kế hoạch khả thi, đầy đủ để chứng minh doanh nghiệp có thể cải thiện tài chính hoặc cơ cấu nguồn vốn.

• Không chỉ so sánh giá: Khi lựa chọn vật tư cho công trình nhà thép tiền chế, chủ đầu tư nên xem xét khả năng đáp ứng đơn hàng, điều kiện thanh toán và tính ổn định của nguồn cung.
• Chia kế hoạch mua hàng theo tiến độ: Việc gắn giao hàng với từng giai đoạn thi công giúp hạn chế tình trạng vốn bị dồn sớm, đồng thời tạo cơ sở kiểm soát khối lượng thực nhận.
• Làm rõ phương án thay thế: Hồ sơ mua sắm nên dự liệu cách xử lý khi lịch sản xuất, giao hàng hoặc thanh toán thay đổi, tránh để một mắt xích ảnh hưởng toàn bộ công trình.

Trong nửa đầu năm, Pomina lỗ sau thuế 329 tỷ đồng; lỗ lũy kế đến hết tháng 6 vượt 3.820 tỷ đồng. Nợ ngắn hạn cao hơn tài sản ngắn hạn gần 6.000 tỷ đồng. Đây là các chỉ dấu chủ đầu tư cần lưu ý khi đánh giá sức khỏe tài chính của một nguồn cung cho dự án nhà máy.

Hoạt động sản xuất và bán hàng tại Pomina 1, Pomina 2 được khôi phục từ tháng 3/2026, giúp doanh thu tăng 30% so với cùng kỳ, đạt gần 1.950 tỷ đồng; lợi nhuận gộp tăng hai chữ số lên gần 170 tỷ đồng. Dù vậy, mức này chưa đủ bù chi phí tài chính, bán hàng và quản lý. Vì thế, khi chuẩn bị xây nhà kho hoặc công trình công nghiệp, chủ đầu tư cần cân đối đồng thời giá mua, lịch giao vật tư, điều khoản thanh toán và phương án dự phòng để bảo vệ tiến độ.

Thông tin tham khảo từ VnExpress Kinh doanh: Vinhomes đã rót hơn 1.100 tỷ đồng hỗ trợ 'cựu vương' ngành thép

Ảnh minh hoạ: Michael Orshan / www.pexels.com