Vật liệu xanh thay đổi cách lập kế hoạch công trình công nghiệp

Ngành xây dựng đang chuyển từ tư duy mua vật liệu theo giá và tiến độ sang đánh giá đồng thời công nghệ, chất lượng, môi trường và hiệu quả trong suốt vòng đời công trình. Với chủ đầu tư chuẩn bị xây nhà xưởng, thay đổi này đặt ra yêu cầu xem xét kỹ hơn hồ sơ vật liệu, quy trình thử nghiệm và trách nhiệm của từng bên ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Theo Báo cáo hiện trạng công trình và xây dựng toàn cầu 2024 - 2025 của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc, lĩnh vực công trình và xây dựng sử dụng khoảng 32% tổng năng lượng toàn cầu và tạo ra khoảng 34% lượng phát thải CO₂. Hai con số cho thấy việc giảm phát thải không chỉ phụ thuộc vào vận hành sau khi hoàn thành, mà còn liên quan trực tiếp đến lựa chọn vật liệu, công nghệ sản xuất, thi công và sử dụng tài nguyên.

Điều chủ đầu tư nhà xưởng cần quan tâm

Hợp tác giữa Viện Vật liệu xây dựng và S1 Mekong tập trung vào vật liệu xanh, bê tông ít phát thải carbon, bê tông lưu trữ carbon, cát biển đã tuyển rửa, công nghệ hóa cứng bùn lỏng và tái sử dụng cặn bê tông. Dù trọng tâm là vật liệu, hướng tiếp cận này cũng gợi mở cách quản lý dự án nhà thép tiền chế: mỗi giải pháp cần được đánh giá bằng dữ liệu thử nghiệm, tiêu chuẩn áp dụng và điều kiện thi công thực tế.

Đối với phần móng, nền và các cấu kiện bê tông, chủ đầu tư không nên chỉ so sánh đơn giá. Một phương án phù hợp còn phải thể hiện được cấp phối, độ bền lâu, khả năng kiểm soát chất lượng, yêu cầu môi trường và hiệu quả vòng đời. Đây là cơ sở để hạn chế rủi ro phải sửa chữa, thay đổi vật liệu hoặc điều chỉnh biện pháp thi công khi dự án đang triển khai.

• Yêu cầu hồ sơ rõ ràng: phạm vi công việc, sản phẩm bàn giao, tiêu chuẩn kỹ thuật và tiến độ phải được xác định cụ thể.
• Kiểm chứng trước khi áp dụng: vật liệu mới cần trải qua thử nghiệm, kiểm định, đánh giá chất lượng và lựa chọn phương án sử dụng phù hợp.
• Phân định trách nhiệm: cần có đầu mối phối hợp giữa nghiên cứu, sản xuất, thi công và kiểm soát chất lượng.
• Đánh giá theo hệ thống: phần bê tông, nền móng và kết cấu thép cần được phối hợp trong cùng yêu cầu kỹ thuật, thay vì tách thành các quyết định rời rạc.

Chi phí cần được nhìn theo vòng đời

Định hướng tái chế cặn bê tông đáng chú ý ở chỗ quy trình bắt đầu từ khảo sát nguồn phát sinh, đánh giá đặc tính, thử nghiệm, xây dựng cơ chế quản lý chất lượng rồi mới chọn ứng dụng. Cách làm có kiểm soát giúp vật liệu tái sử dụng có khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, môi trường trước khi đưa vào công trình.

Trong bối cảnh đầu tư công, hạ tầng, đô thị và công nghiệp tiếp tục được thúc đẩy, nhu cầu về giải pháp kỹ thuật chất lượng cao sẽ tăng. Mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 từ 10% trở lên và định hướng lĩnh vực xây dựng tăng khoảng 14,5% vừa mở ra cơ hội, vừa làm yêu cầu năng lực nhà thầu cao hơn. Khi lập kế hoạch cho nhà máy, chủ đầu tư nên ưu tiên đơn vị có khả năng phối hợp thiết kế, vật liệu, thi công, kiểm định và xử lý vấn đề bằng tiêu chí đo lường được. Điều này hỗ trợ kiểm soát ngân sách, tiến độ và chất lượng thực tế mà không dựa vào cam kết chung chung.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Kinh tế: Viện VLXD và S1 Mekong ký kết hợp tác khoa học công nghệ và dịch vụ kỹ thuật