Bài học đầu tư công trình sản xuất theo hướng xanh

Chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện mua điện sạch sau khi công trình đã vận hành. Trường hợp mở rộng cơ sở bia Phú Bài cho thấy mục tiêu tiết kiệm tài nguyên có thể được đưa vào quyết định đầu tư, lựa chọn dây chuyền và tổ chức sản xuất ngay từ đầu. Đây là góc tham khảo thực tế cho chủ đầu tư đang chuẩn bị xây nhà xưởng: quy mô tăng không nhất thiết kéo theo mức tiêu hao tăng tương ứng.

Nhà máy Phú Bài cho thấy điều gì?

Dự án mở rộng có vốn đầu tư khoảng 90 triệu USD, khánh thành vào tháng 8.2025 và giúp công suất tăng hơn 50%. Sau mở rộng, Phú Bài trở thành nhà máy bia có công suất lớn nhất của Carlsberg tại châu Á. Đáng chú ý, dây chuyền nấu bia mới dùng ít hơn khoảng 20% nước và 15% năng lượng so với dây chuyền trước đó.

Mức tiêu thụ nước hiện vào khoảng 2,1 hectolit cho mỗi hectolit bia thành phẩm. CO₂ phát sinh trong quá trình lên men được thu hồi để tái sử dụng. Doanh nghiệp cũng kết hợp công nghệ sản xuất hiệu suất cao, giải pháp thu hồi nhiệt và nguồn hơi nước từ sinh khối. Các dữ kiện này gợi ý rằng hiệu quả vận hành cần được xem là một phần của bài toán đầu tư, thay vì chỉ xử lý sau khi công trình hoàn tất.

Ba nhóm quyết định nên xem xét từ giai đoạn chuẩn bị

• Đặt chỉ tiêu sử dụng tài nguyên: Chủ đầu tư nên xác định nhu cầu giảm nước, điện và nguyên liệu trên mỗi đơn vị sản phẩm. Cách tiếp cận này giúp việc so sánh phương án không chỉ dựa vào chi phí xây dựng ban đầu.
• Chuẩn bị lộ trình năng lượng: Carlsberg Việt Nam sử dụng điện có chứng nhận I-REC từ năm 2022, dự kiến triển khai điện mặt trời áp mái từ quý 3/2026 để đáp ứng tới 10% nhu cầu điện tại Phú Bài, đồng thời hướng tới cơ chế mua bán điện trực tiếp từ năm 2028. Với công trình dùng kết cấu thép, kế hoạch khai thác mái cho điện mặt trời vì thế nên được đặt ra sớm, thay vì coi là hạng mục bổ sung tách rời.
• Thiết kế quy trình theo hướng tuần hoàn: Từ đầu năm 2026, doanh nghiệp đã đạt mục tiêu không chất thải chôn lấp. Nhờ công nghệ, hệ thống thu hồi men và kiểm soát quy trình theo thời gian thực, hiệu suất sử dụng nguyên liệu đạt khoảng 97,4%; phụ phẩm tiếp tục được khai thác để gia tăng giá trị.

Hiệu quả cần đi cùng khả năng triển khai

Kinh nghiệm được chia sẻ cũng cho thấy năng lượng tái tạo không phụ thuộc riêng vào mong muốn của doanh nghiệp. Cam kết dài hạn cần khung pháp lý ổn định, mô hình thương mại khả thi, lưới điện tin cậy và cơ chế xác minh minh bạch. Việc phối hợp sớm giữa đơn vị sản xuất, nhà phát triển dự án và nhà đầu tư giúp nhu cầu thực tế trở thành phương án có thể huy động vốn, vận hành ổn định và nhân rộng.

Với chủ đầu tư lựa chọn nhà thép tiền chế, bài học cốt lõi là phải nhìn đồng thời công trình và hoạt động bên trong. Phương án phù hợp không chỉ đáp ứng diện tích hay công suất, mà còn cần tạo điều kiện cho thiết bị hiệu suất cao, thu hồi tài nguyên, kiểm soát theo thời gian thực và lộ trình dùng năng lượng phát thải thấp. Khi các mục tiêu này được xác lập sớm, quyết định đầu tư sẽ có cơ sở rõ ràng hơn về chi phí vận hành, tiến độ triển khai và khả năng mở rộng lâu dài.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Thanh Niên - Doanh nghiệp: Carlsberg Việt Nam và hành trình chuyển đổi xanh từ nhà máy đến hệ sinh thái