Công trình xanh tăng tốc, chủ đầu tư cần chuẩn bị gì?

Thị trường công trình xanh tại Việt Nam đã đạt quy mô đáng chú ý. Theo báo cáo Tổng quan thị trường công trình xanh Việt Nam quý III/2026 của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), đến ngày 30/9/2026, cả nước có 910 tòa nhà được chứng nhận, tương ứng 23.295.655 m² sàn. Với chủ đầu tư đang chuẩn bị xây nhà xưởng, con số này cho thấy tiêu chí xanh đã trở thành một nội dung cần được xem xét nghiêm túc trong quá trình lựa chọn phương án đầu tư.

EDGE và LEED đang chiếm phần lớn thị trường

Trong các hệ thống được thống kê, EDGE dẫn đầu về số lượng với 462 tòa nhà và 11.021.199 m² sàn. LEED đứng tiếp theo với 351 tòa nhà, đạt 9.688.184 m². Green Mark có 51 tòa nhà và 1.922.883 m²; các hệ thống khác gồm 46 tòa nhà, đạt 663.389 m².

Như vậy, EDGE và LEED chiếm phần lớn cả về số công trình lẫn diện tích được chứng nhận. Điều này không có nghĩa mọi dự án đều nên chọn cùng một hệ thống. Với một nhà máy, chủ đầu tư cần xác định trước mục tiêu: chỉ đáp ứng yêu cầu nội bộ, hướng đến tiêu chuẩn của đơn vị vận hành hay phục vụ kỳ vọng của nhà đầu tư quốc tế. Bài báo cho biết EDGE Advanced ghi nhận hiệu quả sử dụng tài nguyên và vận hành phát thải carbon thấp, đồng thời hỗ trợ công trình đáp ứng tiêu chuẩn mà các đơn vị vận hành và nhà đầu tư quốc tế yêu cầu.

Quy mô phát triển tập trung tại các địa phương lớn

Mười tỉnh, thành phố dẫn đầu có 805 tòa nhà với 20.629.531 m² sàn được chứng nhận, đóng góp gần 89% quy mô cả nước. TP.HCM đứng đầu với 370 tòa nhà và 7.996.063 m², tương ứng hơn 41% số tòa nhà và 34% diện tích sàn được chứng nhận. Hà Nội xếp thứ hai với 108 tòa nhà, đạt 4.409.870 m²; Bắc Ninh đứng thứ ba với 81 tòa nhà và 1.994.464 m².

Sự tập trung này là dữ liệu tham khảo hữu ích khi doanh nghiệp đánh giá bối cảnh đầu tư. Tuy nhiên, chứng nhận không nên được quyết định chỉ theo xu hướng địa phương. Đối với dự án nhà thép tiền chế, mục tiêu xanh cần được đưa vào yêu cầu thiết kế và kế hoạch triển khai ngay từ đầu để các bên cùng theo một định hướng, tránh lựa chọn chứng nhận sau khi phương án công trình đã hình thành.

Từ chứng nhận đến giá trị vận hành dài hạn

Báo cáo của IFC nhấn mạnh rằng bất động sản bền vững không chỉ dừng ở việc đạt chứng nhận. Công trình còn được hướng tới khả năng duy trì sức cạnh tranh, sức chống chịu và giá trị khi khí hậu thay đổi. Dự án Auko Eco-Wellness Lodges là ví dụ đầu tiên đạt đồng thời EDGE Advanced và BRI B+: một hệ thống ghi nhận hiệu quả tài nguyên, vận hành phát thải carbon thấp; hệ thống còn lại bổ sung đánh giá về khả năng chống chịu.

Từ góc độ chuẩn bị đầu tư, doanh nghiệp có thể tập trung vào ba việc:

• Xác định mục tiêu: làm rõ chứng nhận phục vụ vận hành, yêu cầu đối tác hay định hướng giá trị dài hạn.
• Chọn hệ thống phù hợp: so sánh phạm vi đánh giá thay vì chỉ nhìn vào mức độ phổ biến.
• Phối hợp từ sớm: thống nhất yêu cầu giữa chủ đầu tư, đơn vị thiết kế và bên thi công để phương án kết cấu thép phù hợp với mục tiêu đã chọn.

Số liệu 23.295.655 m² cho thấy công trình xanh đang mở rộng rõ rệt. Giá trị quan trọng đối với chủ đầu tư không nằm ở việc chạy theo chứng nhận, mà ở cách biến tiêu chí bền vững thành yêu cầu cụ thể, có thể triển khai và gắn với hiệu quả vận hành lâu dài.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Xây dựng: Thị trường công trình xanh Việt Nam đạt hơn 23,2 triệu m² sàn