Bài học kiểm soát chất lượng từ sự cố công trình Ea Drăng

Sự cố tại Nhà thi đấu thuộc Dự án Trung tâm Văn hóa huyện Ea H’Leo, nay thuộc xã Ea Drăng, là lời nhắc rõ ràng về vai trò của kiểm soát chất lượng trong quá trình xây dựng. Với chủ đầu tư đang chuẩn bị làm nhà xưởng, vụ việc cho thấy một sai lệch tại cấu kiện chịu lực có thể kéo theo chi phí khắc phục, gián đoạn tiến độ và yêu cầu đánh giá lại phạm vi rộng hơn.

Điều gì đã xảy ra tại công trình Ea Drăng?

Trong khi thi công, dầm tại vị trí C5-Dm.6 bị lật, làm một phần dầm và sàn mái nứt gãy. Khu vực sự cố nằm ở độ cao khoảng 12m. Các cấu kiện hư hỏng, có nguy cơ mất an toàn đã được tháo dỡ; may mắn không có thiệt hại về người. Thiệt hại tài sản ban đầu ước khoảng 300 triệu đồng.

Kết quả kiểm định cho thấy cường độ bê tông ở nhiều vị trí không đáp ứng yêu cầu của thiết kế đã phê duyệt. Một số cấu kiện cũng có kích thước sai lệch. Riêng tại nút C5-Dm.6, kiểm tra hiện trạng không ghi nhận cốt đai gá lắp trong vùng nút giao theo quy định. Thiếu sót này làm giảm nghiêm trọng khả năng chịu cắt và khả năng kìm hãm sự nở ngang của bê tông ở vùng đầu cột, dẫn đến dầm sê-nô vươn ra bị lật.

Không nên kết luận toàn bộ công trình từ kiểm tra cục bộ

Cơ quan chức năng lưu ý rằng các kết quả hiện có chỉ phản ánh những vị trí và phạm vi đã kiểm tra. Vì vậy, chưa thể dùng chúng để kết luận chất lượng hoặc mức độ ảnh hưởng đối với toàn bộ công trình. Đây là nguyên tắc quan trọng khi xử lý bất thường tại nhà thép tiền chế hoặc công trình sử dụng nhiều hệ vật liệu: phát hiện cục bộ phải được khoanh vùng, đánh giá liên kết và rà soát tác động lên toàn hệ chịu lực.

Hồ sơ thiết kế cũng còn các nội dung cần làm rõ, gồm việc chưa khảo sát địa chất, sự thống nhất giữa dữ liệu đầu vào với tính toán cấu tạo nút C5-Dm.6 và hệ thống mái thép. Khi thông tin nền tảng hoặc chi tiết liên kết chưa được xác nhận đầy đủ, việc tiếp tục thi công có thể làm tăng khối lượng phải tháo dỡ và sửa chữa về sau.

Chủ đầu tư cần kiểm soát những điểm nào?

• Đầu vào thiết kế: hoàn thiện khảo sát cần thiết và bảo đảm dữ liệu sử dụng trong tính toán phù hợp với điều kiện thực tế.
• Vật liệu và kích thước: kiểm tra cường độ, hình học cấu kiện và mức độ phù hợp với hồ sơ được duyệt trước khi chuyển bước thi công.
• Chi tiết nút: nghiệm thu cốt thép, liên kết và cấu tạo tại các vùng truyền lực quan trọng; không chỉ kiểm tra hình thức bên ngoài.
• Phạm vi kiểm định: khi có sự cố, cần đơn vị tư vấn đủ năng lực rà soát hồ sơ, hiện trạng, phạm vi ảnh hưởng và đề xuất cách khắc phục.
• Điểm dừng an toàn: không triển khai tiếp các bộ phận chịu lực khi chưa có đánh giá toàn diện và phương án xử lý được chấp thuận.

Hạng mục 1.000 chỗ này có tổng mức đầu tư 25 tỷ đồng, trong đó gói xây lắp hơn 22,24 tỷ đồng. Việc phải tạm dừng cho thấy kiểm soát sớm thường có ý nghĩa trực tiếp với ngân sách và mốc bàn giao. Đối với dự án dùng kết cấu thép, chủ đầu tư nên gắn trách nhiệm thiết kế, gia công, lắp dựng và nghiệm thu trong một quy trình phối hợp rõ ràng, đồng thời lưu đầy đủ hồ sơ để xử lý nhanh khi phát sinh sai lệch.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Xây dựng: Đắk Lắk: Nhiều vị trí tại Nhà thi đấu Ea Drăng bê tông không đạt yêu cầu