Chọn vật liệu theo vòng đời để kiểm soát chi phí công trình

Thông tin tại VRT&CON 2026 cho thấy thị trường vật liệu đang chuyển từ bán từng sản phẩm sang cung cấp hệ giải pháp theo vòng đời công trình. Với chủ đầu tư chuẩn bị xây nhà xưởng, đây là một gợi ý đáng lưu ý: quyết định vật liệu không nên chỉ dựa vào giá mua ban đầu, mà cần xét đồng thời độ bền, khả năng thi công, yêu cầu bảo trì và hiệu quả vận hành lâu dài.

Từ hạ tầng giao thông đến bài toán nhà xưởng

Tại sự kiện diễn ra từ ngày 8-10/10, Saint-Gobain Việt Nam giới thiệu vật liệu chuyên dụng cho bốn nhóm gồm đường sắt và nhà ga, đường bộ và cầu, sân bay, cùng công trình ngầm. Danh mục trải từ phụ gia bê tông, chống thấm, vữa rót, neo cấy, xử lý nứt đến gia cường, sửa chữa và bảo vệ công trình. Điểm đáng quan tâm không nằm ở một sản phẩm riêng lẻ, mà ở cách các hạng mục được xem xét như một hệ thống có liên quan với nhau.

Cách tiếp cận đó giúp chủ đầu tư nhìn rõ hơn các giao diện kỹ thuật. Chẳng hạn, chống thấm liên quan trực tiếp đến khe nối và mạch ngừng; neo cấy phải phù hợp với yêu cầu liên kết; giải pháp sàn cần được đặt trong điều kiện khai thác thực tế. Nếu các phần việc được lựa chọn tách rời, việc phối hợp khi thi công và xử lý phát sinh có thể trở nên phức tạp hơn.

Ba tiêu chí nên đưa vào hồ sơ lựa chọn

• Tính đồng bộ: Nên xác định giải pháp từ giai đoạn thiết kế bản vẽ, thay vì chờ đến công trường mới chọn từng loại vật liệu. Nội dung được Saint-Gobain trình bày bao quát từ bảo vệ, chống thấm, gia cường đến hoàn thiện, cho thấy lợi ích của việc đánh giá đầy đủ các lớp chức năng.
• Khả năng đáp ứng thi công: Nguồn cung và hỗ trợ kỹ thuật có ảnh hưởng đến tiến độ. Tại Việt Nam, doanh nghiệp này có 11 nhà máy, trong đó 6 cơ sở xanh đạt Zero Carbon; chuỗi cung ứng nội địa được định hướng để chủ động nguồn hàng, tiến độ và tỷ lệ nội địa hóa cho dự án lớn.
• Chi phí vòng đời: Vật liệu có độ bền phù hợp giúp giảm nhu cầu sửa chữa hoặc xây dựng lại. Với hạng mục chống thấm, bê tông, sàn hay vữa chống cháy cho kết cấu thép, chủ đầu tư nên xem xét cả yêu cầu vận hành và khả năng bảo trì, không chỉ so sánh đơn giá.

Dữ liệu môi trường ngày càng cần thiết

Saint-Gobain cho biết mỗi năm đầu tư khoảng 600 triệu USD cho 8 trung tâm R&D trên toàn cầu nhằm phát triển vật liệu giảm phát thải carbon, tiết kiệm năng lượng và tài nguyên. Doanh nghiệp đã có hơn 1.500 sản phẩm công bố sản phẩm môi trường (EPD), đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2050 đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA) cho 100% danh mục.

Đối với chủ đầu tư, EPD và LCA là cơ sở tham khảo để kiểm soát dấu chân carbon và hướng tới chứng nhận công trình xanh. Tuy nhiên, dữ liệu môi trường vẫn cần được xem cùng yêu cầu kỹ thuật, điều kiện thi công và tuổi thọ sử dụng. Một phương án phù hợp cho nhà xưởng phải cân bằng được hiệu năng, tiến độ, nguồn cung và chi phí trong suốt thời gian khai thác.

Bài học chính từ các dự án hạ tầng là nên mời đơn vị thiết kế, kỹ sư, nhà thầu và nhà cung cấp phối hợp sớm. Khi trách nhiệm kỹ thuật và tiêu chí vật liệu được làm rõ ngay từ đầu, chủ đầu tư có thêm cơ sở để kiểm soát thay đổi, hạn chế lựa chọn manh mún và chuẩn bị kế hoạch vận hành thực tế hơn.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Xây dựng: Doanh nghiệp vật liệu tham gia vào các dự án hạ tầng giao thông như thế nào?