Chuyển giao công nghệ định hình đầu tư cơ sở sản xuất

Nhu cầu vật liệu xây dựng tại Việt Nam đang tăng mạnh, nổi bật ở các nhóm xi măng, kính, gốm sứ và gạch ốp lát. Tuy nhiên, thông tin đáng chú ý với doanh nghiệp chuẩn bị đầu tư nhà xưởng không chỉ là triển vọng thị trường, mà còn là yêu cầu đổi mới công nghệ, giảm tiêu hao và nâng cao hiệu quả vận hành ngay từ khâu lập dự án.

Tự động hóa thay đổi yêu cầu với nhà máy

Trong cuộc làm việc giữa Bộ Xây dựng và Tập đoàn Vật liệu xây dựng quốc gia Trung Quốc (CNBM), các bên tập trung thảo luận về chuyển giao công nghệ, tự động hóa, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Đây là những nội dung gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh, bởi nhiều cơ sở trong nước còn có quy mô nhỏ, công nghệ chưa tiên tiến, sử dụng tài nguyên và nguyên liệu chưa hiệu quả, trong khi công tác bảo vệ môi trường vẫn còn bất cập.

Mức độ tự động hóa thấp cũng khiến nhiều nhà máy phải duy trì lượng lao động trực tiếp lớn, ảnh hưởng đến năng suất. Kinh nghiệm được nêu tại cuộc làm việc cho thấy công nghệ điều khiển, giám sát từ xa và theo dõi sản xuất trực tuyến đang được ứng dụng tại Trung Quốc, hướng đến mô hình thông minh, giảm nhân lực trực tiếp nhưng vẫn bảo đảm vận hành ổn định.

Những điểm chủ đầu tư cần tính từ đầu

Với một dự án sản xuất mới, công nghệ không nên được xem là hạng mục bổ sung sau khi phương án xây dựng đã hoàn tất. Lựa chọn dây chuyền, mức độ tự động hóa và cách tổ chức vận hành cần được xác định sớm để giải pháp không gian và kết cấu thép có thể phối hợp phù hợp. Cách tiếp cận này giúp hạn chế việc phải điều chỉnh công trình khi lắp đặt thiết bị hoặc khi doanh nghiệp nâng cấp công nghệ.

• Đánh giá theo chi phí vận hành: Không chỉ so sánh vốn đầu tư ban đầu, doanh nghiệp cần xem xét khả năng giảm tiêu hao nguyên, nhiên liệu, hạn chế hao mòn thiết bị và giảm nhu cầu lao động trực tiếp.
• Đặt yêu cầu môi trường thành tiêu chí kỹ thuật: Kiểm soát bụi, cải thiện chỉ số môi trường và điều kiện làm việc cần được đưa vào bài toán lựa chọn công nghệ.
• Làm việc trực tiếp với đơn vị công nghệ: Nhu cầu thực tế phải được trình bày rõ để đánh giá khả năng ứng dụng và chọn giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất trong nước.
• Dự liệu khả năng cải tạo: Những hạn chế ở hệ thống sấy và công nghệ nhiệt trong ngành xi măng cho thấy phương án đầu tư cần tính đến nhu cầu nâng cấp dây chuyền về sau.

Bài học từ kế hoạch hiện đại hóa ngành xi măng

VICEM hiện có 16 dây chuyền với tổng công suất khoảng 30 triệu tấn xi măng, chiếm khoảng 30% thị phần trong nước. Đơn vị này định hướng phát triển mô hình thông minh, tăng điều khiển từ xa, tìm hiểu công nghệ robot, tự động hóa và giải pháp kiểm soát bụi. Trường hợp này cho thấy sức ép về năng lượng, môi trường và cạnh tranh đang thúc đẩy doanh nghiệp xem xét đồng thời công nghệ và hạ tầng sản xuất.

Đối với chủ đầu tư lựa chọn nhà thép tiền chế, ý nghĩa thực tế là phải phối hợp sớm giữa yêu cầu dây chuyền, phương án vận hành và giải pháp công trình. Một thiết kế phù hợp không thay thế công nghệ, nhưng có thể tạo nền tảng để lắp đặt, khai thác và cải tạo thuận lợi hơn, qua đó hỗ trợ mục tiêu tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả lâu dài.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Xây dựng: Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh: Thúc đẩy chuyển giao công nghệ ngành vật liệu xây dựng