Quy chuẩn vật liệu mới và lưu ý khi chuẩn bị dự án

Bộ Xây dựng đang tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn cho lĩnh vực xây dựng. Theo báo cáo tại hội nghị giao ban tháng 8 và triển khai nhiệm vụ tháng 9/2026, đến nay Bộ đã xây dựng, ban hành và được công bố khoảng 139 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cùng 1.604 tiêu chuẩn quốc gia trong phạm vi quản lý nhà nước về xây dựng.

Với các chủ đầu tư đang chuẩn bị xây nhà xưởng, thông tin này không chỉ là tin quản lý nhà nước. Tiêu chuẩn và quy chuẩn là căn cứ để lựa chọn vật liệu, lập hồ sơ thiết kế, nghiệm thu, kiểm soát chất lượng và làm việc với nhà thầu. Khi hệ thống quy định được cập nhật, kế hoạch dự án cần dành thời gian rà soát lại yêu cầu kỹ thuật để hạn chế điều chỉnh phát sinh ở giai đoạn sau.

Quy chuẩn vật liệu ảnh hưởng gì đến nhà xưởng?

Bộ Xây dựng cho biết hiện có 3.941 tiêu chuẩn, gồm cả tiêu chuẩn trong nước và nước ngoài, được áp dụng cho các dự án thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ. Con số này cho thấy việc chuẩn bị kỹ thuật cho một công trình công nghiệp không thể chỉ dựa trên kinh nghiệm thi công. Hồ sơ mời thầu, bản vẽ, chỉ dẫn kỹ thuật và danh mục vật tư cần được thống nhất ngay từ đầu để tránh tình trạng mỗi bên hiểu một cách khác nhau.

Trong kế hoạch năm 2026, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu ban hành 231 TCVN và 26 QCVN. Đến thời điểm báo cáo, 7 QCVN đã được ban hành; 25 TCVN thuộc kế hoạch năm 2025 cũng đã được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Riêng trong tháng 8, Bộ ban hành kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật năm 2026 và được công bố 9 TCVN.

Đáng chú ý, trong tháng 9/2026, Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng sẽ tập trung hoàn thiện Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, thay thế Thông tư số 04/2023/TT-BXD ngày 30/6/2023. Với các hạng mục dùng kết cấu thép, vật liệu bao che, phụ kiện và sản phẩm hoàn thiện, việc theo dõi văn bản mới giúp chủ đầu tư chủ động hơn khi duyệt mẫu, kiểm tra chứng chỉ và xác định trách nhiệm cung ứng.

• Về chi phí: quy định rõ hơn về sản phẩm, hàng hóa vật liệu có thể làm thay đổi yêu cầu kiểm tra, chứng nhận hoặc nguồn cung được chấp nhận. Chủ đầu tư nên tính phần này trong dự toán thay vì xử lý khi đã ký hợp đồng.
• Về tiến độ: nếu vật tư chưa đủ hồ sơ phù hợp, quá trình nghiệm thu và đưa vào sử dụng có thể bị kéo dài. Danh mục vật liệu nên được chốt sớm cùng nhà thầu.
• Về lựa chọn phương án: với nhà thép tiền chế, lợi thế nằm ở thiết kế đồng bộ và kiểm soát gia công. Tuy nhiên, lợi thế đó chỉ phát huy khi tiêu chuẩn áp dụng được xác định rõ từ giai đoạn thiết kế.

Bộ Xây dựng cũng đã hoàn thiện hồ sơ 13 dự thảo TCVN trong các lĩnh vực điện hạ áp, hàng hải và vật liệu xây dựng; bãi bỏ 2 TCVN; nghiên cứu tiêu chuẩn, quy chuẩn phục vụ phát triển điện hạt nhân; đồng thời rà soát hơn 250 tiêu chuẩn BS, BS EN để đề nghị thực hiện thủ tục bản quyền phục vụ xây dựng TCVN. Những động thái này cho thấy khung kỹ thuật sẽ tiếp tục được cập nhật, đặc biệt với các dự án có yêu cầu cao về an toàn và chất lượng.

Đối với chủ đầu tư chuẩn bị xây nhà kho hoặc công trình sản xuất, cách làm thận trọng là yêu cầu đơn vị thiết kế, gia công và lắp dựng nêu rõ tiêu chuẩn áp dụng trong hồ sơ chào thầu. Khi quy chuẩn vật liệu mới được ban hành, việc rà soát sớm sẽ giúp giảm rủi ro sửa thiết kế, đổi vật tư hoặc kéo dài thời gian nghiệm thu.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Xây dựng: Bộ Xây dựng hoàn thiện quy chuẩn mới về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng trong tháng 9