Điện mặt trời mái nhà đang tác động thế nào đến quyết định xây nhà xưởng

Xu hướng doanh nghiệp miền Bắc tăng lắp điện mặt trời mái nhà đang mang đến một gợi ý quan trọng cho các chủ đầu tư chuẩn bị xây nhà xưởng: phần mái không còn chỉ là hạng mục bao che, mà có thể trở thành yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành lâu dài.

Tại Khu công nghiệp DEEP C, Công ty FLAT Việt Nam đang vận hành hơn 11 MWp điện mặt trời trên mái nhà xưởng. Theo thông tin từ doanh nghiệp, hệ thống phát điện gần trùng với khung giờ nhà máy dùng điện nhiều nhất trong ngày. Những ngày nắng tốt, công suất đỉnh đạt hơn 9 MW, tương đương 80-85% công suất thiết kế, đáp ứng khoảng một phần ba nhu cầu điện của nhà máy và giúp tiết kiệm trung bình khoảng 100 triệu đồng mỗi ngày. Doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu đầu tư thêm khoảng 1,5 MWp trên phần mái còn lại.

Điều này có ý nghĩa gì với người sắp xây nhà xưởng?

Bài toán ở đây không chỉ là lắp pin mặt trời, mà là chuẩn bị từ giai đoạn thiết kế. Khi chủ đầu tư xác định sớm khả năng khai thác mái, phương án kết cấu thép và tổ chức không gian mái sẽ chủ động hơn, tránh phát sinh điều chỉnh sau này. Với mô hình nhà thép tiền chế, việc tính trước tải trọng, bố trí mái và nhu cầu sử dụng điện theo ca sản xuất có thể giúp công trình phù hợp hơn với kế hoạch vận hành.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp không còn xem điện mặt trời là một khoản đầu tư tách rời, mà là một phần của dây chuyền sản xuất. Cách nhìn này đáng chú ý với các nhà máy có mức tiêu thụ điện cao vào ban ngày, vì hiệu quả sử dụng điện tại chỗ thường rõ ràng hơn.

Xu hướng thị trường đang cho thấy điều gì?

Theo EVNNPC, nửa đầu năm nay đơn vị phát triển thêm khoảng 8.500 khách hàng điện mặt trời mái nhà với tổng công suất gần 395 MW. Đến cuối tháng 6, toàn EVNNPC có hơn 10.000 khách hàng với tổng công suất trên 718 MW. Tại DEEP C, trước năm 2025 đã vận hành khoảng 5,38 MWp, riêng năm nay các doanh nghiệp dự kiến bổ sung thêm 6,2 MWp. Chỉ trong khoảng ba tháng từ tháng 4-6, tổng công suất tại đây tăng hơn 70%.

Những con số này cho thấy nhu cầu đang tăng nhanh khi hành lang pháp lý rõ ràng hơn, chi phí thiết bị giảm và nhận thức về lợi ích kinh tế, giảm phát thải được cải thiện. Với chủ đầu tư mới, đây là tín hiệu nên đưa phương án điện mặt trời vào giai đoạn chuẩn bị dự án, thay vì chờ xây xong mới tính tiếp.

Không nên tính theo phong trào

Dù phát triển nhanh, điện mặt trời mái nhà chưa thể thay thế hoàn toàn điện lưới vì phụ thuộc thời tiết và chủ yếu đáp ứng tốt nhu cầu ban ngày. Bài học rút ra là phải tính đúng quy mô đầu tư theo diện tích mái, nhu cầu sử dụng điện và khả năng tiếp nhận của hệ thống điện.

• Xác định sớm nhu cầu điện ban ngày để chọn quy mô phù hợp.
• Trao đổi từ đầu với đơn vị thiết kế nhà xưởng để phương án mái và kết cấu thép đáp ứng mục tiêu sử dụng lâu dài.
• Xem điện mặt trời như một phần của vận hành, không chỉ là hạng mục lắp thêm.

Với các doanh nghiệp đang chuẩn bị đầu tư nhà xưởng, xu hướng này cho thấy một quyết định đúng ở giai đoạn thiết kế có thể ảnh hưởng đáng kể đến chi phí vận hành về sau.

Thông tin tham khảo từ VnExpress Kinh doanh: Doanh nghiệp miền Bắc tăng lắp điện mặt trời mái nhà

Ảnh minh hoạ: Vietnam Real Estate / www.pexels.com