Hạ tầng điện cần đi trước kế hoạch xây dựng cơ sở sản xuất

Khi chuẩn bị xây nhà xưởng, chủ đầu tư thường tập trung vào mặt bằng, dây chuyền và tổng vốn. Tuy nhiên, khả năng cấp điện cũng cần được xác định ngay từ đầu. Thực tế tại các khu công nghiệp phía Nam cho thấy công suất nguồn, độ tin cậy của lưới và tiến độ hoàn thiện đường dây đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm vận hành.

Nguồn điện còn dư địa nhưng phải đến đúng nơi, đúng lúc

EVNSPC đang quản lý, phân phối điện tại 8 tỉnh, thành phố phía Nam, không gồm TP HCM. Nhóm khách hàng công nghiệp và xây dựng chiếm khoảng 55% tổng sản lượng điện tiêu thụ trong địa bàn này. Tổng công suất nguồn điện lắp đặt hiện gần 37.000 MW, trong khi công suất cực đại năm 2026 khoảng 22.000 MW. Chênh lệch đó cho thấy nguồn điện còn khả năng đáp ứng tăng trưởng, nhưng không đồng nghĩa mọi dự án đều có thể đấu nối ngay.

Điện phải được truyền qua trạm biến áp và đường dây phù hợp tại đúng địa điểm. Bởi vậy, dự án sản xuất cần đồng bộ tiến độ xây dựng với kế hoạch phát triển lưới. Nếu hạ tầng ngoài hàng rào hoàn thành chậm, công trình bên trong dù đã sẵn sàng vẫn có thể phải lùi thời điểm chạy thử. Ngược lại, đầu tư điện quá sớm khi phụ tải chưa hình thành cũng làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.

Tiêu chí N-1 có ý nghĩa gì với hoạt động sản xuất?

Lưới cấp điện cho các khu công nghiệp được thiết kế theo tiêu chí N-1, nghĩa là có nguồn hoặc phương án dự phòng khi một phần tử của hệ thống gặp sự cố. Ở nơi đòi hỏi chất lượng điện cao, tiêu chí này còn được áp dụng tại cấp trung áp. EVNSPC đặt mục tiêu đến năm 2028 mở rộng N-1 cho cả khách hàng sinh hoạt và doanh nghiệp.

• Đánh giá tính liên tục: Chủ đầu tư nên làm rõ số nguồn cấp, phương án chuyển nguồn và phạm vi dự phòng thay vì chỉ hỏi tổng công suất có thể cung cấp cho nhà máy.
• Dự báo phụ tải theo giai đoạn: Công suất ban đầu và nhu cầu khi mở rộng cần được tách rõ. Dự án thép tại Đồng Nai áp dụng cách lắp trước một máy biến áp 40 MVA, đồng thời chuẩn bị móng cho máy thứ hai.
• Chốt đầu mối phối hợp: Đơn vị điện lực, chủ đầu tư khu công nghiệp và doanh nghiệp cần cập nhật nhu cầu để lựa chọn quy mô trạm, đường dây và thời điểm đầu tư phù hợp.
• Kiểm tra điều kiện triển khai: Giải phóng mặt bằng, phê duyệt, chấp thuận chủ trương đầu tư và bàn giao mặt bằng nội bộ đều có thể chi phối tiến độ cấp điện.

Tích hợp kế hoạch điện vào thiết kế và thi công

Tại Cần Giuộc, nơi có 5 khu công nghiệp với gần 500 doanh nghiệp, trạm 110kV ban đầu chỉ có một máy biến áp 63MVA đã được bổ sung máy T2 để tăng khả năng cấp điện và đáp ứng N-1. Một khu khác ghi nhận sản lượng điện tăng bình quân hơn 10% mỗi năm, nên phải phối hợp dự báo công suất và bổ sung đường dây trung thế khi diện tích cho thuê dần được lấp đầy.

Những trường hợp này cho thấy hồ sơ thiết kế kết cấu thép, bố trí thiết bị và kế hoạch cấp điện không nên được xử lý tách rời. Vị trí trạm, tuyến cáp, không gian kỹ thuật và lộ trình lắp dây chuyền cần được thống nhất sớm để hạn chế điều chỉnh trong thi công.

Với phương án nhà thép tiền chế, lợi thế tổ chức thi công sẽ chỉ phát huy đầy đủ khi nguồn điện phục vụ chạy thử và vận hành được chuẩn bị đồng bộ. Chủ đầu tư nên xác nhận nhu cầu phụ tải, khả năng dự phòng và các mốc pháp lý ngay từ giai đoạn quy hoạch, thay vì chờ công trình gần hoàn tất mới làm việc về đấu nối.

Thông tin tham khảo từ VnExpress Kinh doanh: EVNSPC chủ động hạ tầng điện thu hút đầu tư khu công nghiệp

Ảnh minh hoạ: Kris Møklebust / www.pexels.com