Từ ngày 25/9, 2.441 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và tòa nhà thương mại thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính. Đây không chỉ là yêu cầu quản lý môi trường, mà còn là tín hiệu rõ ràng cho các chủ đầu tư đang chuẩn bị xây nhà xưởng hoặc mở rộng cơ sở sản xuất: bài toán phát thải sẽ ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành và cách lựa chọn phương án xây dựng.
Danh mục này được cập nhật hai năm một lần và là nền tảng để cơ quan quản lý tính tổng phát thải của 6 lĩnh vực gồm năng lượng, giao thông vận tải, xây dựng, sản xuất công nghiệp, nông - lâm nghiệp và xử lý chất thải. Từ dữ liệu kiểm kê của doanh nghiệp, cơ quan quản lý sẽ xây dựng mục tiêu giảm phát thải, lộ trình thực hiện và phân bổ hạn ngạch khí nhà kính.
Số cơ sở phải kiểm kê tăng thêm 275 đơn vị so với năm 2024, cho thấy phạm vi quản lý đang được mở rộng. Đáng chú ý, 78% thuộc lĩnh vực sản xuất công nghiệp như xi măng, sắt thép, nhiệt điện, khai thác khoáng sản, may mặc. Với các dự án nhà máy và cơ sở sản xuất, điều này đồng nghĩa việc đầu tư mới không nên chỉ nhìn vào chi phí xây ban đầu, mà cần tính đến khả năng theo dõi tiêu thụ năng lượng, mức phát thải và hồ sơ phục vụ kiểm kê sau này.
Ở góc độ chuẩn bị dự án, chủ đầu tư nên hiểu rằng một công trình có tổ chức vận hành rõ ràng sẽ thuận lợi hơn khi phải tổng hợp dữ liệu phát thải. Với các phương án dùng kết cấu thép, việc bố trí không gian sản xuất, mở rộng dây chuyền hay cải tạo hệ thống kỹ thuật thường cần được tính sớm để tránh phát sinh chi phí điều chỉnh khi yêu cầu quản lý chặt hơn.
Chính phủ cũng đã phân bổ hạn ngạch khí nhà kính cho 3 ngành xi măng, sắt thép, nhiệt điện với tổng mức 511 triệu tấn CO2e. Cuối tháng 6, sàn giao dịch carbon bắt đầu vận hành thí điểm, mở ra cơ chế tài chính linh hoạt giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí giảm phát thải. Điều này cho thấy phát thải không còn là vấn đề báo cáo đơn thuần, mà dần gắn với hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.
Dữ liệu giai đoạn 1994-2020 cho thấy tổng phát thải khí nhà kính của Việt Nam tăng từ 103,8 triệu tấn CO2e lên khoảng 472,8 triệu tấn CO2e, và có thể đạt 928 triệu tấn vào năm 2030. Trong đó, năng lượng là nguồn phát thải lớn nhất, chủ yếu đến từ các cơ sở sản xuất điện và đơn vị tiêu thụ điện lớn. Vì vậy, với dự án nhà thép tiền chế hoặc công trình sản xuất quy mô lớn, bài toán sử dụng điện hiệu quả sẽ ngày càng quan trọng ngay từ giai đoạn lập phương án đầu tư.
Thông tin tham khảo từ VnExpress Kinh doanh: Hơn 2.440 đơn vị phải kiểm kê khí nhà kính từ tháng 9
Ảnh minh hoạ: Volker Morr / www.pexels.com