Kinh nghiệm từ Nhật Bản về vật liệu và mái cho công trình bền vững

Nhật Bản là thị trường thường xuyên đối mặt với động đất, bão và mưa lớn, vì vậy cách họ đặt yêu cầu cho vật liệu và bộ phận bao che công trình mang lại nhiều gợi ý thực tế cho chủ đầu tư tại Việt Nam. Điểm đáng chú ý không nằm ở một sản phẩm riêng lẻ, mà ở cách họ kết hợp mục tiêu xanh với yêu cầu an toàn, độ bền và khả năng chống chịu thiên tai.

Điều gì đáng lưu ý khi làm nhà xưởng

Tại buổi làm việc với Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản, phía Nhật chia sẻ rằng tiêu chí đối với vật liệu xây dựng không chỉ dừng ở hiệu quả môi trường. Các yêu cầu bắt buộc còn gồm an toàn, chất lượng, độ bền lâu, khả năng chịu tác động của động đất và bão, cùng các chỉ tiêu cơ lý, phòng cháy, chịu gió và chống thấm. Với người chuẩn bị đầu tư nhà xưởng, đây là cách tiếp cận rất đáng tham khảo vì các hạng mục này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí bảo trì, rủi ro gián đoạn sản xuất và tuổi thọ công trình.

Một điểm khác là chính sách mua sắm xanh của Nhật Bản được tổ chức khá bài bản. Theo thông tin được chia sẻ, hệ thống hiện có 22 lĩnh vực với 291 hạng mục mua sắm ưu tiên, đồng thời danh mục và tiêu chí được rà soát hằng năm. Với chủ đầu tư, điều này gợi ra một nguyên tắc quan trọng: khi chọn vật liệu cho kết cấu thép và lớp bao che, nên ưu tiên bộ tiêu chí rõ ràng, có cập nhật và có thể kiểm chứng, thay vì chỉ so sánh giá ban đầu.

Vai trò của hệ mái trong độ bền tổng thể

Trong chương trình công tác, đoàn Việt Nam cũng khảo sát công nghệ mái kim loại tại Gantan Beauty Industry, doanh nghiệp có hơn 60 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu, sản xuất, thiết kế và thi công hệ mái kim loại. Các giải pháp được giới thiệu tập trung vào độ bền, độ kín nước, khả năng chịu áp lực gió cao, hiệu quả cách nhiệt và chất lượng thi công. Một số hệ mái dùng liên kết cơ khí để giảm việc xuyên thủng tấm mái bằng vít; một số cấu tạo mái được doanh nghiệp công bố đáp ứng yêu cầu chịu lửa 30 phút theo chứng nhận kỹ thuật tại Nhật Bản.

Đối với công trình công nghiệp, hệ mái thường là hạng mục chịu tác động thời tiết liên tục. Nếu lựa chọn đúng, chủ đầu tư có thể giảm nguy cơ dột, hạn chế ảnh hưởng do gió mạnh và cải thiện hiệu quả nhiệt bên trong nhà thép tiền chế. Đây cũng là phần có tác động lớn đến tiến độ vận hành sau khi bàn giao, vì sự cố mái thường kéo theo gián đoạn sản xuất.

Từ bài học chính sách đến quyết định đầu tư

• Ưu tiên vật liệu và giải pháp có tiêu chí kỹ thuật rõ ràng về an toàn, độ bền, chịu gió, chống thấm và phòng cháy.
• Xem mục tiêu xanh song hành với hiệu quả sử dụng tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải trong suốt vòng đời công trình.
• Đánh giá kỹ hệ mái vì đây là hạng mục liên quan trực tiếp đến độ kín nước, cách nhiệt và khả năng chống chịu thời tiết.
• Với dự án nhà máy hoặc công trình quy mô lớn, nên quan tâm cả chất lượng thi công và khả năng tiêu chuẩn hóa giải pháp, không chỉ vật liệu đơn lẻ.

Từ kinh nghiệm Nhật Bản, bài học quan trọng là công trình bền vững không được tạo ra chỉ bằng vật liệu “xanh”, mà bằng một hệ tiêu chí đầy đủ, kiểm soát chất lượng chặt chẽ và lựa chọn đúng giải pháp cho điều kiện khí hậu thực tế.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Báo Xây dựng - Kinh tế: Vật liệu xây dựng chống chịu thiên tai: Kinh nghiệm từ Nhật Bản