Tái chế xà bần gợi mở gì cho chủ đầu tư công trình?

Dự án xử lý, tái chế xà bần Long Mỹ - Quy Nhơn vừa được khởi công ngày 22.9 cho thấy phế thải xây dựng đang dần được nhìn nhận như một nguồn nguyên liệu có thể thu hồi. Với chủ đầu tư chuẩn bị xây nhà xưởng, thông tin này đáng chú ý vì khâu phá dỡ, cải tạo và thi công không chỉ liên quan đến chi phí mà còn gắn với trách nhiệm phân loại, vận chuyển và xử lý vật liệu thải đúng quy định.

Quy mô nhà máy và chuỗi xử lý dự kiến

Đây là dự án đầu tiên tại Gia Lai được đầu tư nhằm xử lý, tái chế xà bần và chất thải xây dựng thành sản phẩm có thể sử dụng lại. Cơ sở có diện tích hơn 70.000 m2, công suất 480 tấn/ngày và được chủ đầu tư cam kết đưa vào vận hành trước tháng 2.2027.

Theo thiết kế, nhà máy tiếp nhận chất thải không độc hại, sau đó phân loại, nghiền sàng để tạo cốt liệu tái chế, gạch không nung và vật liệu san lấp. Kim loại, nhựa, giấy cùng những vật liệu còn khả năng sử dụng cũng được thu hồi. Cách tổ chức này cho thấy chất thải đầu vào cần được tách bạch ngay từ nguồn, thay vì trộn lẫn rồi chuyển đi như một khối phế bỏ.

Ba vấn đề chủ đầu tư nên đưa vào kế hoạch

• Quản lý phế thải: Tỉnh Gia Lai yêu cầu tăng cường kiểm soát, không để xảy ra đổ xà bần trái phép; địa phương phải chịu trách nhiệm và bố trí kinh phí khắc phục nếu vi phạm không được xử lý. Vì vậy, hồ sơ triển khai công trình nên xác định rõ cách tập kết, phân loại, lưu giữ và bàn giao phế thải.
• Kiểm soát môi trường: Dự án cam kết quản lý bụi, tiếng ồn, nước thải và những yếu tố có nguy cơ tác động đến môi trường. Đây cũng là nhóm vấn đề cần được cân nhắc khi bố trí mặt bằng thi công, tổ chức luồng vận chuyển và lựa chọn biện pháp thi công hệ kết cấu thép.
• Kiểm soát chất lượng vật liệu: Sản phẩm tái chế phải đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trước khi sử dụng. Chủ đầu tư không nên chỉ quan tâm nguồn gốc “tái chế”, mà cần kiểm tra sự phù hợp của từng sản phẩm với vị trí và yêu cầu kỹ thuật cụ thể.

Ý nghĩa đối với tiến độ và lựa chọn phương án

Dự án được triển khai thủ tục trong chưa đầy 3 tháng, tính từ lúc nhà đầu tư đề xuất chủ trương đến khi các bộ, ngành thẩm định hồ sơ pháp lý. Thông tin này không đồng nghĩa mọi dự án đều có thể đạt tốc độ tương tự, nhưng nhấn mạnh vai trò của việc chuẩn bị hồ sơ và phối hợp thẩm định sớm.

Với công trình nhà thép tiền chế, kế hoạch tiến độ nên gắn đồng thời với gia công, lắp dựng, quản lý vật liệu thừa và phương án xử lý chất thải. Khi các đầu việc này được xác định từ đầu, chủ đầu tư có cơ sở rõ hơn để so sánh giải pháp, phân công trách nhiệm và hạn chế các phát sinh do lưu giữ hoặc đổ bỏ không đúng quy định.

Ở quy mô rộng hơn, dự án được kỳ vọng tạo thêm kênh tiếp nhận xà bần cho Quy Nhơn và khu vực lân cận, góp phần giảm đổ thải trái phép, tiết kiệm tài nguyên và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Đây là tín hiệu để doanh nghiệp xem quản lý phế thải như một phần của kế hoạch đầu tư, thay vì xử lý sau khi thi công đã bắt đầu.

Thông tin và hình ảnh tham khảo từ Thanh Niên - Doanh nghiệp: Lần đầu Gia Lai có nhà máy xử lý, tái chế xà bần